آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند در سال 2010 میلادی تقاضای نفت در دنیا رشد کند؛ دلیل اصلی آن بهبود شرایط اقتصادی و بازگشت رشد به اغلب اقتصادهای آسیایی و خاورمیانه خواهد بود. انتظار میرود در سال 2010 میلادی مصرف نفت به 86.2 میلیون بشکه در هر روز برسد که 140 هزار بشکه در روز بیشتر از برآوردهای قبلی خواهد بود. این مرکز سطح مصرف نفت در دنیا در سال 2009 میلادی را برابر با 84.9 میلیون بشکه در هر روز اعلام کرده است که نسبت به برآورد ماه گذشته 220 هزار بشکه در روز بیشتر است.
آمارها نشان میدهد از آغاز سال 2009 میلادی تا انتهای یازدهمین ماه این سال قیمت نفت 78 درصد رشد کرد. این مرکز دلیل رشد قیمت نفت در سال 2009 میلادی را اصلاح تدریجی اقتصاد دنیا و رشد تقاضا در کشورهای در حال توسعه آسیایی به خصوص کشور چین ذکر کرده است. انتظار میرود در سه ماه آخر سال 2009 میلادی برای اولین بار از سال 2008 میلادی تا کنون تقاضای نفت در دنیا با رشد همراه باشد. این رشد تقاضا نویدبخش اصلاح اقتصاد دنیا و رشد فعالیتهای صنعتی است. البته در این گزارش پیشبینی شده است قیمت نفت تا انتهای سال 2010 میلادی همچنان رشد کند و دوباره در مرز 100 دلار امریکا قرار گیرد.
تحلیلگران و کارشناسان این مرکز ابراز نگرانی کردهاند رشد قیمت نفت در سال 2010 میلادی در روند بازسازی اقتصاد دنیا اختلال ایجاد کند و شوکی دیگر به اقتصاد جهان وارد آورد. آنها دلیل رشد قیمت نفت در سال 2010 میلادی را رشد تقاضا در کشورهای چین و عربستان سعودی و احتمال افزایش تقاضا در امریکا در اثر بهبود تدریجی شرایط اقتصادی این کشور میدانند. در حالی که توان تولیدی در دنیا با این سرعت رشد نخواهد کرد.
در این گزارش آمده است: در سال 2010 میلادی نرخ کاهش تقاضای نفت در کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی تنزل خواهد یافت و در مقابل کشورهای غیر عضو این سازمان تقاضای خود از این منبع ارزشمند انرژی را بیشتر خواهند کرد. در سال 2010 میلادی تقاضای نفت در دنیا 1.6 درصد نسبت به سال جاری رشد میکند که معادل 1.35 میلیون بشکه در هر روز است. در این سال تقاضای نفت در کشورهای در حال توسعه دنیا با نرخ 3.6 درصد رشد میکند.
اما با توجه به اینکه تقاضای نفت در سال 2010 رشد خواهد کرد کشورهای تولیدکننده نفت نیز باید سطح تولید خود را افزایش دهند. حال این سوال وجود دارد که با توحه به تعلیق و توقف بسیاری از پروژههای اکتشاف و استخراج حوزههای نفتی در سال 2009 میلادی به دلیل کاهش قیمت نفت آیا حوزههای نفتی موجود دنیا میتوانند پاسخگوی این رشد تقاضا باشند؟
آژانس بینالمللی انرژی از کشورهای عضو اوپک میخواهد تا در سال 2010 میلادی تولید خود را به روزانه 28.5 میلیون بشکه برسانند که 100 هزار بشکه بیشتر از برآوردهای قبلی است. این سازمان که سالانه 40 درصد از تقاضای نفت دنیا را پاسخ میگوید در سال 2009 میلادی سرمایهگذاری خود را در حوزههای نفتی متوقف نکرد تا بتواند توان تولیدی خود را افزایش دهد.
اما سازمان اوپک پیشبینی میکند نرخ رشد تقاضای نفت در سال 2010 میلادی کمتر از پیشبینی آژانس باشد.
در گزارش اوپک پیشبینی شده است تقاضای نفت در سال 2010 میلادی تنها 0.9 درصد نسبت به سال جاری رشد کند. اوپک در گزارش خود نوشت: در سال 2010 میلادی تقاضای نفت در دنیا به 85.07 میلیون بشکه در روز میرسد که 750 هزار بشکه در روز بیشتر از تقاضا در سال جاری است.
گزارشها نشان میدهد از ابتدای سال 2009 میلادی تاکنون سازمان کشورهای اوپک بیشتر از سهمیه مصوب خود تولید کردند تا بتوانند از بازار پر رونق نفت استفاده بهینه را ببرند. در اکتبر سال جاری تولید نفت در سازمان اوپک برابر با 26.48 میلیون بشکه در روز بود که 150 هزار بشکه در روز بیشتر از سطح تولید آنها در ماه نهم سال بوده است. شایان ذکر است در آمارهایی که در مورد سازمان اوپک ارایه میشود تنها 11 کشور عضو این سازمان به استثنای کشور عراق در نظر گرفته میشوند.
در صورتی که میزان تولید نفت اوپک در دریای شمال و کشور عراق را به این آمار اضافه کنیم به رقم 28.95 میلیون بشکه نفت در روز میرسیم که بیشتر از 40 درصد از نفت تولید شده در دنیا است و این نشان از افزایش سهم اوپک در دنیا دارد.
بر طبق گزارش اوپک این سازمان روزانه 1.6 میلیون بشکه بیشتر از سقف مصوب خود تولید میکند. در جلسه قبلی این سازمان به منظور جلوگیری از کاهش قیمت نفت قرار بر این شد تا این سازمان تولید خود را کاهش دهد و به 24.845 میلیون بشکه در هر روز برساند ولی هم اکنون تولید آنها 61 درصد بیشتر است.
در میان تمامی کشورهای عضو اوپک کشور نیجریه بیشترین تولید مازاد نسبت به سقف تعیین شده را دارد. این تولید مازاد در شرایطی انجام شد که درگیریهای موجود در نیجریه سبب شده بود تا بسیاری از حوزههای نفتی این کشور غیرقابل استفاده باشند. حال که حوزههای نفتی نیجریه بازسازی شده است انتظار میرود تولید نفت در این کشور باز هم افزایش یابد.
آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند در سال 2010 میلادی تولید نفت در کشورهای غیر عضو سازمان اوپک نیز رشد کند. در سال 2010 میلادی تولید در کشورهای روسیه و نروژ و مکزیک بیشتر از سال 2009 میلادی خواهد بود. پیشبینی میشود در سال 2010 میلادی کشورهای غیر عضو اوپک 51.9 میلیون بشکه نفت در هر روز تولید کنند که 170 هزار بشکه در روز بیشتر از متوسط تولید سال جاری خواهد بود.
آژانس بینالمللی انرژی در انتهای گزارش خود اعلام کرده متوسط تولید نفت دنیا در سال 2010 میلادی 350 هزار بشکه در روز بیشتر از سال قبل خواهد بود. بنابراین با توجه به اینکه نرخ رشد تقاضا در این سال بیشتر از نرخ رشد تولید یا به تعبیر بهتر توان تولیدی دنیا است پیشبینی میشود در سال 2010 میلادی قیمت نفت خام در دنیا سیر صعودی خود را ادامه دهد؛ در صورتیکه قیمت این منبع انرژی در سال 2010 میلادی به سمت 100 دلار پیش برود اقتصاد آسیب دیده و متزلزل دنیا با مشکلات جدی و لاینحلی روبرو خواهد بود.
استوارت کوین یکی از تحلیلگران آژانس پیشبینی میکند متوسط قیمت هر بشکه نفت در سال 2010 میلادی برابر با 85 دلار امریکا باشد و همین مساله روند بازسازی اقتصاد دنیا را کند کند. اقتصاددانان انتظار دارند با توجه به شرایطی که بازار نفت در سالهای آینده خواهد داشت اقتصاد دنیا تا سال 2014 میلادی به شرایط قبل از بحران باز نمیگردد.
